(WYSTAWY DO 14.09 W WOK) Charków… miejsce obecności: pamięć, twórczość, życie…

4-14 września 2026

Warszawa, Charków, Ukraina, Polska
🟦 Miejsce WOK.Lab – Warszawskie Obserwatorium Kultury, Marszałkowska 34/50, Warszawa
 
🟦 Termin do 14 września, pon – pt 15.00 – 19.00, sob 12.00-16.00
 
🇺🇦 Oprowadza  Myroslava Yariko – twórczyni, kuratorka i koordynatorka całego wydarzenia
 
🟦 Wystawy to wyjątkowe wydarzenie poświęcone pamięci, tożsamości oraz artystycznemu oporowi współczesnej Ukrainy. W ramach jednej przestrzeni prezentujemy dwie niezwykle poruszające wystawy oraz animacje, które pytają o siłę twórczości w czasie wojny.

 

 (Nie)zagaszone światło (nie)urodzonych do wojny

Główna wystawa projektu, „(Nie)zagaszone światło (nie)urodzonych do wojny”, poświęcona jest pamięci charkowskich artystów: Antona Derbiłowa, Rusłana Mowczana, Jurija Krasiuka oraz Weroniki Kożuszko.

Ekspozycja łączy rysunki, grafiki, rzeźby, fotografie i materiały wideo — dzieła, świadectwa, wspomnienia oraz głosy osób, które znały artystów, pracowały z nimi, uczyły ich lub czerpały inspirację z ich twórczości. Wystawa nie tworzy hierarchii straty ani nie sprowadza biografii artystów do tragicznego finału. Proponuje spojrzenie na nich jako na twórców, których język wizualny nadal działa — w dziełach, pamięci bliskich oraz kolejnych pokoleniach artystów i artystek.

Anton Derbiłow, Rusłan Mowczan i Jurij Krasiuk bronili Ukrainy z bronią w ręku, choć ich życie było przede wszystkim związane ze sztuką. Weronika Kożuszko — młoda artystka z Charkowa — mimo możliwości wyjazdu pozostała w swoim mieście, angażowała się w wolontariat, tworzyła i zginęła w wyniku rosyjskiego ostrzału. Ich drogi życiowe i twórcze były różne, lecz wszystkich łączyły sztuka, więź z Charkowem i odpowiedzialność za Ukrainę.

Kuratorzy: Ołeksandr Demczenko, Władysław Judin, Ołeksandr Ridnyj.

 

Pangram. Litery na linii frontu

Wystawa „Pangram. Litery na linii frontu” prezentuje 35 najlepszych plakatów z Międzynarodowego Konkursu Typografii, Kaligrafii i Projektowania Kroju Pisma Pangram z lat 2016–2026.

Od dziesięciu lat Pangram buduje widoczność współczesnej ukraińskiej kultury pisma, wspiera autorską kaligrafię, eksperymentalną typografię oraz projektowanie cyrylicy. Prezentowane plakaty pokazują, że litera jest nie tylko narzędziem komunikacji: może być gestem, obrazem, nośnikiem pamięci kulturowej, a także sposobem rozumienia doświadczenia czasu i wyrażania własnej tożsamości.

Tytuł „Litery na linii frontu” odnosi się nie tylko do geograficznej bliskości Charkowa wobec frontu. Wskazuje również na znaczenie języka, pisma i wypowiedzi wizualnej w warunkach wojny, gdy kultura staje się przestrzenią samoświadomości i oporu wobec imperialnego wymazywania ukraińskiej podmiotowości.

 Kuratorka: Tetiana Iwanenko

Animacja studencka tworzona podczas wojny

Osobną częścią projektu jest program, który obejmie co najmniej 30 krótkich prac animowanych studentów i studentek Charkowskiej Państwowej Akademii Designu i Sztuki, stworzonych w latach 2014–2026. Są to osobiste, a zarazem społecznie ważne wypowiedzi młodych osób, które dorastają, uczą się i pracują w rzeczywistości wojny.

Animacja staje się tu formą empatycznego dialogu — możliwością usłyszenia doświadczenia wojny poprzez konkretne ludzkie historie i artystyczne obrazy.

Kurator: Mychajło Opaliew

Projekt „Miejsce obecności: pamięć, twórczość, życie” został przygotowany przy wsparciu Ukraińskiego Funduszu Kultury w ramach programu konkursowego „Kultura. Regiony”. Powstał w partnerstwie Charkowskiej Państwowej Akademii Designu i Sztuki oraz Fundacji Ari Ari, przy wsparciu organizacyjnym i informacyjnym Warszawskiego Obserwatorium Kultury

Fundacja Ari Ari

Zajmujemy się przeciwdziałaniem wykluczaniu ludzi marginalizowanych, mniejszości, uchodźców, osób z niepełnosprawnościami, zagrożonych ubóstwem. Współtworzymy działania edukacyjne, badawczo-naukowe i społeczne, zawsze otwarte, synkretyczne i interdyscyplinarne.

Celem Fundacji Ari Ari pozostaje służba ludziom, bez względu na ich pochodzenie i status, wydobywanie najcenniejszych przejawów aktywności człowieka oraz pomoc ponad wszelkimi granicami.

Wesprzyj nas

Realizujemy projekty aktywizacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich.