OD REDAKCJ

To trzynasty numer „Kurier. Notatki z terenu”, a w powszechnym przekonaniu ludzi zachodniej kultury 13. to symbol „pecha”. Zjawisko czasem określane triskaidekafobia ( z greckiego treiskaídeka  – trzynaście, fobos –strach), czyli paniczny lęk przed pojawieniem się tej liczby. „Kurier” ukazuje się regularnie jako półrocznik od 2019 roku i to pomimo mało sprzyjających okoliczności (organizacyjnych i finansowych). W tradycjach mistycznych, między innymi numerologii sięgającej do odkryć i filozofii Pitagorasa (VI w. p.n.e.), 13 oznaczać ma transformację, zmiany, zakończenie starego etapu i odnowienie.. I z takim przekonaniem oddajemy Czytelnikom, Autorom, Donatorom, Sympatykom i Krytykom 13. wydanie „Kuriera” (dostępne w edycji papierowej oraz cyfrowej – ariari.org, zakładka: publikacje tekstowe).

Temat numeru „Mistrz i uczniowie” wyłonił się dość niespodziewanie i rzeczywiście odmiennie, przede wszystkim dzięki Mistrzom: dr Antoniemu Bartoszowi, którego fascynujący artykuł „Dom Bociana w Krzesku. Dynamiczna utopia 21. wieku” otwiera transformacyjną „trzynastkę” oraz dr Wiesławowi Skrobotowi z niezwykle aktualnymi refleksjami o dynamice miejsc pamięci i kulturotwórczych przestrzeniach. Tuż obok Uczniowie, czyli debiutujący publicystycznie (i naukowo) studentki i studenci socjologii z Instytutu Komunikacji Społecznej i Mediów Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, mierzący się z różnorodnymi i niezwykle teraźniejszymi tematami. Studenci proponują mikroanalizę  Radia Złote Przeboje, Zrzeszenia Studentów Niepełnosprawnych w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego, zwiedzenie „muzycznego” Compton, miejscowości położonej na przedmieściach Los Angeles, spojrzenie na Bydgoszcz w procesie gentryfikacji (zmiany społecznej, kulturowej, ekonomicznej) i Koronowa w kontekście tradycji obywatelskich. Równocześnie zapraszają do przeczytania o działalności Kół Gospodyń Wiejskich, badaniach (i sporach) dotyczących „rodziny” jako grupy społecznej, jak i nowych form życia małżeńskiego i rodzinnego.

Konsekwentnie przedstawiamy kolejne odsłony „Wędrownego Uniwersytetu Etnograficznego”, w których relacyjnie przeplatają się doświadczania, wiedza i refleksje nad opisywaniem i interpretowaniem dziedzictwa. Za Hanną Wasiak „To takie różności…” obejmują opowieści o targach staroci, kinie wagonowym, jak i historie cmentarzy ewangelicko-augsburskich opowiedziane poprzez rośliny (i wystawę „Pamięć roślin”). Zapraszamy ponownie do spaceru „Szlakiem dworków i pałaców” (Ziemia Dobrzyńska), zwiedzenia Muzeum Dobrzyńskiego w Dobrzyniu nad Wisłą. rzek i jezior w Skępem, spojrzenia na kulturowe dziedzictwo jako wspólne i uwspólnotawiające.

W „Kurierze” nr 13/2026 nie zabraknie bardzo ważnych historii, opowieści i wspomnień o Żydach, Romach, Niemcach, Polakach i znaczących osobach.. Mistrzach w swoich dziedzinach, aktywnościach, twórczości. Ta trzynasta podróż jest także spotkaniem z literaturą i poezją – dziewiąty odcinek powieści „Podwórko” Anny Marcinkowskiej, kolejne opowiadanie Jolanty Kapuścinskiej, ciąg dalszy „Dżjana. Ostatni Tabor” Teresy Paproty, opowiadania i wiersze Mirosławy Stojak, jak i kolejne odsłony niezwykłego fenomenu, czyli twórczości Lipnowskiej Grupy Literackiej.

Podtrzymujemy prośbę o wsparcie, pomoc, środki finansowe dla ofiar wojny w Ukrainie. Od 24 lutego 2022 Fundacja Ari Ari prowadzi program pomocowy i humanitarny „Ukraina. Droga do samodzielności” skierowany przede wszystkim dla osób z niepełnosprawnościami.

,,Kurier. Notatki z terenu” nr 13/2026, zapraszamy.

Fundacja Ari Ari

* Współfinansowane ze środków programu Patriotyzm Jutra 2026 Muzeum Historii Polski, programu Kultura-Interwencje 2026 Narodowego Centrum Kultury

Współpracują z Kurierem: Kazimierz Andrzejewski * Antoni Bartosz * Wioletta Bierzońska * Natalia Bloch * Alicja Bojanowska * Denis Bonk * Switłana Bresławska * Paulina Chmielecka * Czesława Krystyna Chojnicka * Dariusz Chrobak * Arkadiusz Ciechalski * Krzysztof Cieczkiewicz * Władysława Ciesielska *Bożena Ciesielska * Sławomir Ciesielski * Wiesława Cybulska  * Bernadetta Czapska * Wanda Maria Czarnecka  * Paweł Czekalski * Andrzej Dominowski * Monika Eska * Fundacja Barak Kultury * Dominik Flisiak * Marzena Agnieszka Gajewska * Ola Gardysiak * Maciej Gorzechowski * Janusz Goździewski * Wojciech Górski * Andrzej Graczkowski * Longin Graczyk * Marek Grzelka * Magdalena Grzywaczewska * Wacław Idziak * Jolanta Iwińska * Agnieszka Jabłońska * Seweryna Jabłońska  * Adrian Jagielski * Lidia Jagielska * Zbigniew Januszaniec * Amelia Januszewska * Agata Jasińska * Adam Jędrzejowski * Agnieszka Kaczorowska* Beata Kołodziejczyk * Dorota Kostecka * Jolanta Kapuścińska * Zbigniew Kilian * Justyna Kłosińska * Janusz Koszytkowski * Katarzyna Kotyl-Gabryszewska * Renata T. Korek * Filip Kowalski * Monika Kozicka * Remigiusz Koziński * prof. Mirosław Krajewski * Dawid Krasiński * Paulina Krupa * Sebastian Kubiak * Agnieszka Kuchnia-Wołosiewicz * Daniel Kuźniar * Jacek Kwiatkowski * Monika Lis * Daria Danuta Lisiecka * Maria Łach & Zofia Leszczyńska * Małgorzata Łukowska * Ryszard Makowiecki * Paweł Malec * Jan Manewicz * Anna Marcinkowska * Justyna Marcinkowska * Grzegorz Maślewski * Mariusz Matczak * Judyta Mastalerz * Julia Michalska * Marcin Mikołajczyk * Elżbieta Miłkowska * Stanisław Miłkowski * Denisa Miljković-Lewandowska * Arkadiusz Morawski * Dariusz Morsztyn – Biegnący Wilk * Grażyna Motysia-Kopeć * Beata Nessel-Łukasik * Danuta Czerwińska-Murawska * Jadwiga Okrzyńska * Elżbieta i Witold Olszewscy * Teresa Paprota * Waldemar Panert * Karolina Pawłowska * Emilia Pilarska * Jerzy Pietrkiewicz * Marek Połomski * Piotr Prokopiak * Emilia Pstrągowska * Marek Rumiński * Jakub Rybka * Maria Rykowska * Wojciech Sarnacki * Leszek Stefański * Michał Skibicki * dr Wiesław A. Skrobot * Szymon Stempczyński * Grzegorz Stępniewski * Mirosława Stojak * Eliza Studzińska * Andrzej Szalkowski * Aleksandra Szepczyńska * Ignacy Szwajkowski * Paweł Śliwiński * Iza Trojanowska * Jacek Urbanek * Miłosz Wagner * Grzegorz Warcholak * Hanna Wasiak * Henryk Wasilewski * Tomasz Wąsik * Alicja Wejner * Agnieszka Wilczak * Jolanta Wiśniewska  * Michał Wiśniewski * Wiktor Wojciechowski * Justyna Wojdyło * Małgorzata Wojdyło * Vladyslava Voloshchuk * Paweł Zaniewski * Miłosz Marcin Zawadzki * Sebastian Zieliński * Sylwia Zielińska * Małgorzata Zuber * Ignacy Izrael Zylbersztajn * Marta Żaczkiewicz * Zbigniew Żuchowski * Bożena Żywiczka

Wydawca: Fundacja Ari Ari * ul. Jana Pestalozziego 3 * 85-8095 Bydgoszcz * Kontakt: ariari@ariari.org * www.ariari.org * facebook.com/fundacjaariari * Redakcja: Fundacja Ari Ari * Nakład: 1000 egz. * ISSN 2719-9592 * Bydgoszcz 2026 * Wydanie nr 13/2026 realizowane w ramach projektów: „Wędrowny Uniwersytet Etnograficzny” i „Małe muzea. Federacja” * Realizacja: Fundacja Ari Ari